کشورداری بر شالوده بُنمایه های فرهنگ ایرانی: گزندناپذیری جان و زندگی،مهرورزی، دادورزی، راستمنشی
Faramarz Heidarian
Datum: 25. Farvardin 2585 Shahanshahi [=14. April 2026]
هیچ میهنی تنها به دست غارتگران سقوط نمیکند؛ بلکه زمانی به زانو درمیآید که فرزندانش، اصالت خویش را فراموش کنند، یا گمان برند که مسئولیتِ پاسداری از خانهٔ مشترک، بر دوش دیگری است. میهن، پیش از آنکه به شمشیر خاصمانش از پا درآید، با بی اعتنائی فرزندانش زخمی میشود. من میپرسم که اگر هنوز در ژرفای وجود ما، ذرّهای از اصالت و شرافت انسانی باقی است، چگونه میتوان پذیرفت که خانهٔ مشترک ما در چنگال آنانی باشد که آن را فقط برای غارت میخواهند؟ و اگر پاسخ این پرسش را نمییابیم، آیا زمان آن نرسیده است که نخست از خود بپرسیم که ما تا چه اندازه، حقیقتِ میهن را در وجود خویش زیستهایم و تا چه اندازه تنها نام آن را بر زبان آوردهایم؟.
Massengräber. Tägliche Massenhinrichtungen. Vergewaltigungen.
Leid hinter Gefängnismauern.
Und die Welt? - Sie schweigt.
Wo bleibt die Stimme, die sich gegen die Verbrechen der Islamischen Republik Iran erhebt?
****************************************
Mass graves. Daily mass executions. Rape.
Suffering behind prison walls.
And the world? - It stays silent.
Where is the voice rising against the crimes of the Islamic Republic of Iran?
****************************************
Fosses communes. Exécutions de masse quotidiennes. Viol.
Souffrance derrière les murs des prisons.
Et le monde ? - Il reste silencieux.
Où est la voix qui s’élève contre les crimes de la République islamique d’Iran ?
****************************************
Fosse comuni. Esecuzioni di massa quotidiane. Stupro.
Sofferenza dietro le mura delle prigioni.
E il mondo? - Rimane in silenzio.
Dov’è la voce che si leva contro i crimini della Repubblica Islamica dell’Iran?
****************************************
Fosas comunes. Ejecuciones masivas diarias. Violación.
Sufrimiento detrás de los muros de las prisiones.
¿Y el mundo? - Permanece en silencio.
¿Dónde está la voz que se levanta contra los crímenes de la República Islámica de Irán?
****************************************
Massagraven. Dagelijkse massa-executies. Verkrachtingen.
Lijden achter gevangenismuren.
En de wereld? - Zij zwijgt.
Waar is de stem die zich verheft tegen de misdaden van de Islamitische Republiek Iran?
****************************************
مقابر جماعية. إعدامات جماعية يومية. اغتصاب.
معاناة خلف جدران السجون.
وماذا عن العالم؟ - إنه يلتزم الصمت.
أين الصوت الذي يرتفع ضد جرائم الجمهورية الإسلامية الإيرانية؟
****************************************
קברי אחים. הוצאות להורג המוניות יומיומיות. אונס.
סבל מאחורי חומות בתי הכלא.
והעולם? - שותק.
איפה הקול שעולה נגד פשעי הרפובליקה האסלאמית של איראן؟
בתוך נשמתנו, אנו האיראנים, שמם של ישראל ושל יהודי העולם אינו רק מילים נפרדות; אלא נוכחות חיה, שורשית ונושמת. נוכחות העולה מעומק ההיסטוריה ומברית עתיקה שנחתמה מעבר לזמן.
איראן, עבורנו, איננה רק גאוגרפיה; היא בית - בית שדלתותיו היו ונותרו פתוחות לכל אותם אלה אשר קשורים אלינו בחוטים של זיכרון, קרבה ואהבה.
אנו עומדים על ברית שלא נחתמה בפוליטיקה, אלא בלב. ברית שמקורה בנאמנות, בדו־קיום ובהוקרת האדם באשר הוא אדם. לאהוב אתכם ולחוש כלפיכם חיבה איננו עבורנו בחירה רגעית; זוהי מחויבות עמוקה, שאנו נושאים ושומרים כל עוד נשימה באפנו.
נישאר זה לצד זה - לא רק בימים של שקט, אלא גם בשעות המבחן; באומץ, בסבלנות, וברגעים שבהם אחווה היא המשען היחיד שנותר לאדם.
ועל כל אשר חייתם בו באצילות ובעמידה איתנה, אנו מודים לכם מעומק הלב - הודיה שאינה נובעת מנימוס בלבד, אלא צומחת מהכרה עמוקה ומהוקרה כנה.
در جان ما ایرانیان، نام اسرائیل و یهودیان جهان نه واژگانی منفرد؛ بلکه حضوری زنده و ریشه دار هستند. حضوری که از ژرفای تاریخ و عهدی کهن برمیخیزد. ایران، برای ما، تنها یک جغرافیا نیست؛ خانهای است که درهایش به روی همه آنانی که با ما پیوندی از مهر و خاطره دارند، گشوده بوده و خواهد ماند. ما بر سر پیمانی ایستادهایم که نه با سیاست؛ بلکه با دل بسته شده است. پیمانی از جنس وفاداری، همزیستی و ارجمندی انسان. دوست داشتن و مهر ورزیدن به شما برای ما یک انتخاب لحظهای نیست؛ بلکه تعهدی است که تا نفس در سینه داریم، آن را پاس میداریم. در کنار یکدیگر میمانیم؛ نه فقط در روزهای آرام؛ بلکه در آزمونهای سخت، در دلاوریها، در صبوریها و در لحظههایی که همدلی، تنها تکیه گاه انسان است و برای همه آنچه که با نجابت و استقامت زیستهاید، از ژرفای دل، سپاسگزاریم، سپاسی که نه از سر تعارف؛ بلکه از سر شناخت و احترام ریشه میگیرد.
Man stelle sich vor, Europa erwacht eines Morgens und findet seine vertrautesten politischen Selbstbilder leise verschoben vor:
- Islamisches Königreich England,
- Islamische Republik Frankreich,
- Islamische Bundesrepublik Deutschland.
Was zunächst wie eine absurde Verkehrung erscheint, entpuppt sich bei näherem Hinsehen als ein Spiegel – einer, der nicht die Welt verzerrt, sondern unsere Gewissheiten. Denn die Irritation entspringt weniger der Vorstellung selbst als der stillen Überzeugung, dass bestimmte kulturelle und politische Formen ‘natürlich’ gewachsen und damit unangreifbar seien.
Doch ist diese Gewissheit mehr als ein historischer Zufall, der sich im Laufe der Zeit als Notwendigkeit verkleidet hat? Die Satire legt hier ihren Finger in eine empfindliche Stelle: Sie zwingt uns, das scheinbar Undenkbare zu denken – und offenbart dabei, wie eng unser Horizont oft an das gebunden ist, was wir gewohnt sind zu sehen.
Sie [Sarah Maria Sander] spricht eine unbequeme Wahrheit aus, die Herr Bundespräsident Frank - Walter Steinmeier bislang nie auszusprechen wagte.
شاهنشاهی و فرمانروایی سیمرغ بر ایران و در بند شدنِ ضحّاکیان گیوتینی
بالهای گسترده زنخدایانِ ایران بر سرزمینِ جمشیدِ جم
مردمانِ ایران به آهنگِ خداوندگارِ مهرورزی و نگاهبانِ جان و زندگی [=سیمرغ] دست افشان و پایکوبان میشوند
ایرانِ آزاد؛ سپیدهدمِ جهانِ خوشزیستی
Ein freier Iran – Morgendämmerung einer Welt des Wohlstands
איראן חופשית – שחר של עולם של שגשוג
A free Iran – Dawn of a world of prosperity
Un Iran libre – Aube d’un monde de prospérité
إيران حرة – فجر عالم من الازدهار
Un Iran libero – Alba di un mondo di prosperità
Un Iran libre – Aube d’un monde de prospérité
Un Irán libre – Amanecer de un mundo de prosperidad
Een vrij Iran – Dageraad van een wereld van welvaart
Der politische Missbrauch des Allahsglaubens dient der ideologischen Legitimation eines Massakerstaates wie der Islamischen Republik Iran.
The Islamic Republic of Iran systematically weaponizes faith in Allah as an ideological apparatus of domination, sacralizing state violence, criminalizing dissent, and legitimizing massacres through the language of divine authority.
La République islamique d’Iran instrumentalise la foi en Allah comme un appareil idéologique de pouvoir, afin de sacraliser la violence d’État, de neutraliser toute opposition et de légitimer systématiquement les massacres et la répression au nom du divin.
تُحوِّل الجمهورية الإسلامية الإيرانية الإيمان بالله إلى أداةٍ أيديولوجية للهيمنة، تُقدَّس من خلالها عنف الدولة، ويُجرَّم بها الاعتراض، وتُشرعن المجازر والقمع باسم السلطة الإلهية
<<In der Bartolomäusnacht am 7. und 8. Januar 2026 wurden im Iran unter der blutrünstigen Herrschaft der machtsüchtigen Islamischen Republik Iran mehr als 120,000 Menschen unter 30 Jahren grausam ermordet, ein beispielloses Massaker, das die Welt erschüttert.>>
During the Bartolomew Night of January 7 and 8, 2026, more than 120,000 people under the age of 30 were brutally murdered in Iran under the bloodthirsty rule of the power-hungry Islamic Republic of Iran, an unprecedented massacre that shocked the world.
Lors de la nuit de la Saint-Barthélemy des 7 et 8 janvier 2026, plus de 120,000 personnes de moins de 30 ans ont été sauvagement assassinées en Iran sous le régime sanguinaire et avide de pouvoir de la République islamique d’Iran, un massacre sans précédent qui a bouleversé le monde.
Durante la noche de San Bartolomé del 7 y 8 de enero de 2026, más de 120,000 personas menores de 30 años fueron brutalmente asesinadas en Irán bajo el dominio sanguinario y sediento de poder de la República Islámica de Irán, una masacre sin precedentes que conmocionó al mundo.
Durante la notte di San Bartolomeo del 7 e 8 gennaio 2026, in Iran più di 120,000 persone sotto i 30 anni sono state brutalmente assassinate sotto il dominio sanguinario e assetato di potere della Repubblica Islamica dell’Iran, un massacro senza precedenti che ha sconvolto il mondo.
בליל ברתולומיאוס ב־7 וב־8 בינואר 2026 נרצחו באיראן באכזריות יותר מ־ 120,000 בני אדם מתחת לגיל 30 תחת שלטונה הצמא לשררה והצמא לדם של הרפובליקה האסלאמית של איראן – טבח חסר תקדים שזעזע את העולם.
في ليلة بارثولوميوس في السابع والثامن من يناير 2026، قُتل في إيران بوحشية أكثر من
120,000 شخص
دون سن الثلاثين تحت الحكم الدموي المتعطش للسلطة للجمهورية الإسلامية الإيرانية، في مجزرة غير مسبوقة هزّت العالم.
در ایران تا بُوَد مُلّا و مُفتی ...... به روزِ بدتر از این هم بیُفتی [ایرج میرزا]
Solange Mollahs und Muftis im Iran an der Macht sind, wird sich die Lebenssituation weiter verschlechtern
[ἓν οἶδα ὅτι οὐδὲν οἶδα]
38- Die freiwillige Kapitulation des Geistes: Europa zwischen Aufklärung und Selbstaufgabe
Was sich gegenwärtig in Europa abzeichnet, wirkt weniger wie ein offener Zusammenbruch als vielmehr wie eine leise, beinahe feierliche Kapitulation – nicht erzwungen von außen, sondern vollzogen aus einer inneren Schwäche heraus. Es ist, als hätte der europäische Geist selbst beschlossen, seine Maßstäbe aufzugeben, seine Urteilskraft zu suspendieren und sich jener Bequemlichkeit hinzugeben, die aus Angst vor Konflikt jede klare Grenzziehung vermeidet. Diese Entwicklung ist kein Scherz, keine Übertreibung polemischer Natur, sondern Ausdruck einer tiefgreifenden Verschiebung im politischen und gesellschaftlichen Bewusstsein. Die Akteure, die einst als Träger politischer Verantwortung galten, erscheinen zunehmend unfähig, reale Gefahren für das Zusammenleben überhaupt noch zu erkennen – geschweige denn, sie beim Namen zu nennen. Nicht, weil diese Gefahren unsichtbar wären, sondern weil die Kategorien ihres Denkens erodiert sind. Besonders deutlich wird diese Verwirrung im Umgang mit dem Begriff der Religionsfreiheit. Was ursprünglich als Schutzraum für den individuellen Glauben gedacht war, wird heute nicht selten zur Rechtfertigung dafür, selbst jene Überzeugungssysteme unangetastet zu lassen, die sich offen gegen die Grundlagen eines freien und pluralen Zusammenlebens richten. Hier offenbart sich ein fundamentaler Denkfehler: Nicht alles, was sich Religion nennt, erfüllt damit schon die Bedingungen dessen, was Religion im Sinne einer lebensbejahenden, sinnstiftenden Praxis sein kann.
Wo Glaubenssätze entstehen, die Andersdenkende nicht nur ausschließen, sondern in ihrer Existenz negieren oder herabsetzen, wo Gewalt nicht nur legitimiert, sondern metaphysisch überhöht wird, dort verliert der Begriff der Religion seine Unschuld. Er wird zur Hülle für etwas anderes – für eine Ideologie, die nicht koexistieren will, sondern dominieren.
Die eigentliche Provokation liegt jedoch nicht allein in der Existenz solcher Strömungen, sondern in der Reaktion Europas darauf: ein Schweigen, ein Ausweichen, ein Relativieren. Eine merkwürdige Bereitschaft, das Offensichtliche nicht mehr auszusprechen, als wäre die Klarheit selbst zum Tabu geworden. Hier beginnt die eigentliche Krise: Nicht im Anderen, sondern im eigenen Verlust an geistiger Standfestigkeit.
So drängt sich eine Frage auf, die weit über aktuelle politische Debatten hinausgeht:
Ist das Projekt der Aufklärung an seinen eigenen Idealen gescheitert – oder ist es der Mensch selbst, der nie wirklich verstanden hat, was Aufklärung bedeutet? Vielleicht liegt die tiefere Tragik darin, dass der Mensch zwar die Fähigkeit zur Vernunft besitzt, aber nicht den Mut, ihre Konsequenzen zu tragen. Und so entsteht eine paradoxe Situation: Eine Zivilisation, die einst antrat, den Menschen aus der Unmündigkeit zu befreien, läuft Gefahr, in eine neue Form der selbstgewählten Unmündigkeit zurückzufallen – nicht aus Zwang, sondern aus Angst, aus Bequemlichkeit, aus dem Verlust der inneren Klarheit. Die Kapitulation, die wir beobachten, ist daher keine militärische, keine sichtbare – sie ist eine Kapitulation des Denkens selbst. Und genau darin liegt ihre eigentliche Gefahr.
39- Der unruhige Spiegel: Über Kritik, Wahrheit und die Furcht vor dem Infragestellen
Warum erscheint die Kritik an Religion – hier konkret am Islam und am Koran – für viele nicht als legitime Form der Erkenntnissuche, sondern als Bedrohung? Vielleicht, weil Kritik mehr ist als bloße Ablehnung: Sie ist ein Spiegel, der nicht nur Aussagen prüft, sondern auch Identitäten berührt. Wo Glaube nicht nur Überzeugung, sondern Selbstvergewisserung ist, wird jede kritische Nachfrage als Angriff auf das eigene Sein empfunden.
Doch warum scheuen so viele den Maßstab der Kritik, wenn doch jede behauptete Wahrheit gerade an ihr wachsen müsste? Eine Wahrheit, die sich nicht prüfen lässt, bleibt letztlich Behauptung – ein geschlossenes System, das sich selbst genügt, aber gerade darin seine Fragilität offenbart. Kritik ist kein Feind der Wahrheit, sondern ihr Prüfstein. Wer sie verweigert, schützt nicht die Wahrheit, sondern entzieht sich ihrer möglichen Korrektur.
Kann man Religion überhaupt als Wahrheit annehmen? Vielleicht nur unter einer Bedingung: dass man sie nicht als endgültige Antwort begreift, sondern als Deutung – als eine von vielen möglichen Annäherungen an das Unverfügbare. Der Anspruch auf absolute Wahrheit verwandelt Glauben in Dogma. Und Dogma wiederum verlangt nicht nach Verständnis, sondern nach Unterwerfung.
Hier liegt auch die Wurzel des Blindglaubens: Wer sich im Besitz der „wahren Wahrheit“ wähnt, hat keinen Anlass mehr zu fragen. Zweifel wird dann nicht als Motor des Denkens verstanden, sondern als Gefahr. So entsteht ein paradoxes Verhältnis zur Wahrheit: Man verteidigt sie mit aller Kraft – gerade weil man sie nicht mehr hinterfragt.
Doch eine Wahrheit, die sich mit dem Schwert behaupten muss, hat bereits ihren eigenen Anspruch verraten. Wahrheit wirkt nicht durch Zwang, sondern durch Einsicht. Sie überzeugt, sie zwingt nicht. Sie braucht keine Drohung, weil sie in sich tragfähig ist. Wo Gewalt ins Spiel kommt – sei sie physisch oder geistig –, dort spricht nicht die Wahrheit, sondern die Angst vor ihrem Verlust.
Wie also kann man einen Menschen erreichen, der im festen Gefüge eines unhinterfragten Glaubens lebt? Vielleicht nicht durch Konfrontation, sondern durch beharrliche Fragen. Nicht durch das Brechen von Gewissheiten, sondern durch das vorsichtige Öffnen von Räumen, in denen Zweifel überhaupt erst denkbar wird. Denn Einsicht lässt sich nicht aufzwingen – sie muss sich ereignen.
Und schließlich: Warum wird die Angst vor dem Islam in Europa so oft zu einem kollektiven Alptraum stilisiert? Auch hier wirkt eine Dynamik der Vereinfachung. Aus der Vielfalt einer Religion wird ein monolithisches Bild geformt, aus einzelnen Erscheinungen eine vermeintliche Gesamtheit. Angst gedeiht dort, wo Differenz nicht mehr wahrgenommen wird. Sie ist das Ergebnis von Unkenntnis ebenso wie von realen Spannungen – und beides vermischt sich zu einem schwer entwirrbaren Geflecht.
Vielleicht liegt die eigentliche Herausforderung nicht darin, Glauben zu verteidigen oder zu bekämpfen, sondern darin, einen Raum zu schaffen, in dem Kritik nicht als Angriff, sondern als notwendige Form der Wahrheitsannäherung verstanden wird. Ein Raum, in dem weder Glaube noch Zweifel absolute Autorität beanspruchen – sondern beide im offenen Dialog stehen.
Denn Wahrheit, wenn es sie gibt, fürchtet nicht die Frage. Sie beginnt erst mit ihr.
40- Europas Wandel im Spiegel seiner eigenen Deutungen
Oswald Spengler (1880 - 1936) hat in seinem Hauptwerk Der Untergang des Abendlandes nicht lediglich eine historische These formuliert, sondern eine Perspektive entworfen, die bis heute zwischen Faszination und Widerspruch oszilliert. Sein Denken wurde radikal kritisiert, vielfach zurückgewiesen - und doch hat der provokative Klang seines Titels nichts von seiner Wirkung verloren. Vielleicht gerade deshalb, weil er weniger eine Antwort gibt als eine Unruhe hinterlässt.
Wenn wir jedoch versuchen, Spenglers gedankliches System beiseitezuschieben und uns den sogenannten „nackten Tatsachen“ zuzuwenden, geraten wir unweigerlich in ein Spannungsfeld: Denn was als Tatsache erscheint, ist selten frei von Deutung. Europa befindet sich zweifellos in einem tiefgreifenden Wandel - demografisch, kulturell, religiös. Diese Veränderungen sind sichtbar, spürbar, in manchen Kontexten auch messbar. Doch ihre Bedeutung ist nicht eindeutig.
Es wäre vorschnell, aus diesen Entwicklungen eine eindeutige Linie zu ziehen - etwa die Vorstellung, Europa werde in eine Ordnung übergehen, in der das Eigene verschwindet und das Fremde dominiert. Eine solche Deutung mag sich aus bestimmten Beobachtungen speisen, doch sie ist keine zwingende Konsequenz der Tatsachen selbst. Sie ist eine Möglichkeit unter vielen - eine Perspektive, die mehr über die innere Verfassung des Beobachters verrät als über die Struktur der Wirklichkeit.
Und dennoch: Die Wahrnehmung eines Verlustes, einer Verschiebung, einer leisen Entfremdung ist nicht einfach zu verwerfen. Sie gehört zur Erfahrung vieler Menschen und verweist auf eine tiefere Frage: Wann wird Wandel als Bereicherung empfunden -und wann als Bedrohung?
So stellt sich weniger die Frage, ob Spengler „recht hatte“ oder seine Kritiker „nur geredet haben“. Vielmehr zeigt sich, dass beide Seiten in einem bestimmten Sinne aneinander vorbeireden: Die einen deuten Geschichte als Schicksal, die anderen als offene Möglichkeit. Doch die Wirklichkeit entzieht sich beiden Vereinfachungen.
Die Tatsachen sprechen nicht für sich selbst. Sie werden erst im Akt der Deutung zu dem, was sie für uns sind. Wer also behauptet, aus ihnen eine eindeutige Zukunft herauslesen zu können, verwechselt die Klarheit seiner eigenen Perspektive mit der Klarheit der Welt.
Vielleicht liegt die eigentliche Aufgabe darin, diese Differenz auszuhalten: zwischen dem, was geschieht, und dem, was wir darin zu erkennen glauben.
Denn nicht jede Veränderung ist ein Untergang - aber auch nicht jede Beruhigung eine Erkenntnis.
در جایی که دانستن به آزادی و گسستن نمیانجامد، نشان میدهد که اراده، پیش تر در بند چیزی دیگر افتاده است. چیزی که میتواند ترس، منفعت، یا حتّا نوعی وابستگی ناخودآگاه به ساختار قدرت باشد. از این لحاظ، پرسش اصلی دیگر این نیست که پس از خاتمه بمبارنها، «چه چیزی باقی مانده است»؛ بلکه این است که «چه چیزی در ما باقی مانده است که بخواهد بقای حکومت گیوتینی و خونریز فقاهتی را همچنان ممکن کند؟»؛ زیرا هر ساختار قدرتی، پیش از آنکه در نهادها مستقر باشد، در لایههای پنهان روان جمعی و عادتهای تاریخی ریشه دوانده است. تا زمانی که این ریشهها دست نخورده بمانند، هر فروپاشی، صرفاً جا به جاییِ صورتها خواهد بود، نه گسستی حقیقی. در نتیجه، آنچه که بیش از هر چیز ضرورت دارد، نه صرفاً تغییرِ بیرونی و متلاشی کردن اهرمهای خونریز؛ بلکه نوعی «گسست درونی» ارجح است. گسستی از الگوهای تکرار شونده اطاعت، از عادتِ تقدیس قدرت و از آن میل پنهانی که تداوم گیوتین الهی را بر حقیقت ترجیح میدهد. این گسست، امری آسان یا بی هزینه نیست؛ بلکه مستلزم مواجههای بی واسطه با خود، با تاریخ، و با آن ترسهایی است که سالها به مثابه ابزار کنترل به کار گرفته شدهاند. باید پرسید که آیا ما حقیقتاً در پی پایان یک نظام مخوف و خونریز هستیم یا ناخودآگاه در پی آنیم که دستگاه قدرت خونریز و مسّلح را برای قتل عامهای پی در پی، این بار با چهرهای تحمّل پذیرتر، دوباره برپا کنیم؟. تلاش بیدارمغزان و مسئولان و فرزانگان ایرانی باید در این باشد که «جمهوری اسلامی را در فراسوی مرزهای میهن» در هم بکوبند و رسوا کنند، قبل از اینکه بمبارانها به پایان برسند و پسمانده های گیوتین الهی بخواهند همچنان مصدر قدرت و آمریّتهای تخریبی بمانند.
چرا هنوز درک نمیشود که «کثرت» بدون «وحدت»، نه تنها کارگزار نیست؛ بلکه خود به دلیل فروپاشی بدل میشود؟. کثرت، اگر در افقِ وحدت معنا نیابد، صرفاً پراکندگی است و وحدت، اگر کثرت را در خود نپرورد، به استبداد میانجامد. این دو، نه در تقابل؛ بلکه در تلازمند - دو روی یک حقیقتِ زنده. همانگونه که هیچ قلّهای بدون درّه معنا ندارد و هیچ درّهای بدون قلّه، تصوّر پذیر نیست. پس این سکوتِ سنگین درباره «وحدت» از کجاست؟. چرا آنانی که پیوسته از «کثرت و کثرتگرایی» سخن میگویند، از تشریح و توضیح بنیانهای وحدت عاجزند؟. آیا به این دلیل است که وحدت، مستلزمِ پذیرشِ اصولی فراتر از سلیقهها و منافع است؟. اصولی که دیگر نمیتوان آنها را به دلخواه شکل داد یا مصادره کرد؟. شاید مشکل، نه فقط در ناآموختگی، بلکه در نخواستن برای آموختن باشد؛ در نوعی خودبسندگیِ سطحی که هر پرسشِ بنیانی را تهدیدی علیه خویش میبیند. آیا ریشه این وضعیت را باید در فقرِ اندیشه جُست، یا در گریختن از اندیشیدن؟. در ناتوانی، یا در نوعی لجاجتِ آگاهانه؟. در جهل، یا در پناه بردنِ ارادی به جهل؟. آنجا که نفرتهای خُرد و منافعِ تنگبینانه، جایگزینِ فهمِ کلان میشوند، دیگر نه گفت و گو ممکن است و نه افق مشترک و از همه مهمتر:
چرا هنوز بسیاری نمیتوانند ایران را در جامعیّتِ زنده و پویای اقوام، زبانها، و روایتهایش تصوّر کنند؟. چرا این دریای پهناور، مدام به کوزههای تنگِ تفسیرهای شخصی/قومی/تشکیلاتی/سازمانی/فرقه ای/عقیدتی/مذهبی و امثالهم تقلیل داده میشود؟ مگر نه این است که هر کوزهای، هر چقدر هم که بزرگ باشد، دریا را در خود جای نمیدهد و نمایندگی نیز نمیکند؛ بلکه تنها تصویری ناقص و محدود از آن را حمل میکند؟.
آنانی که در گستره خاک این سرزمین، به جای بذر مهرورزی و تخمه نیکی، دانههای تلخ نفرت و کینه را کاشتند، گویی هرگز درنیافتند که زمین، آیینه نیّتهای بذرکاران است. آنچه که کاشته میشود، نه فقط در خاک؛ بلکه در جانِ زمان ریشه میدواند و زمان، این داور خاموش، هیچگاه خیانت به حقیقت را بی پاسخ نمیگذارد.
آنچه که به نام قدرت و اقتدار و امتیازخواهی با فریب و تزویر و تحریف پرورانده شد، در فرجام، نه به بار نشستن؛ بلکه به طغیانِ طوفانهایی انجامید که بنیانِ خودِ بانیان را نیز درهم شکست. نفرت، صرفاً یک احساس نیست؛ نوعی نسبتِ معیوب با هستی است.
هنگامی که انسان، جهان را از منظر کینه مینگرد، دیگر حقیقت را نمیبیند؛ بلکه بازتابِ زخمهای خویش را بر همه چیز فرافکنی میکند. در چنین وضعی، عقلانیّت و درایت و ذکاوت و هوش و استعداد نیز به خدمتِ توجیه درمیآید، نه کشف و شناخت. زبان نیز به جای آنکه پلی برای تفاهم باشد، به ابزاری برای تحریف و دروغگویی بدل میشود. از اینجاست که گفتار، کردار و نوشتار، همگی از مدارِ خرد بیرون میافتند و در چرخهای خودویرانگر گرفتار میشوند.
آیا ما میراثدار بودیم یا صرفاً مصرفکنندگانِ بی حافظه و بی مسئول در قبال آنچه که به ما سپرده شده بود؟. چرا فرهنگِ جهانآرا که میتوانست افقها را پیوند دهد، در زیستِ روزمره ما به عادتهایی بی جان تقلیل یافت؟. چه شد که «باهمزیستی» از یک فضیلتِ زنده، به واژهای خالی بدل گشت؟ کدام دانه های پوسیده مغز نامرئی در ما کاشته شد که به تدریج، ریشههای درختِ میهن را از درون پوساند؟. آیا دانهها، نامی جز خودفریبی، بی اعتمادی، ترس و عادت به سکوت داشتند؟. آیا اینها همان نیروهایی نیستند که شاخ و برگهای زندگیِ مشترک را زرد، نحیف و بی ثمر کردند؟. شاید ویرانی، از جایی آغاز شد که ما دیگر نخواستیم ببینیم؛ یعنی از جایی که حقیقت را به تعویق انداختیم و کتمان کردیم. از جایی که مسئولیت را به دیگری سپردیم
و اکنون پرسش اصلی این نیست که «چه بر سر میهن آمد و می آید؟»؛ بلکه این است که چه بر سر «ما» آمد که میهن، دیگر نتوانست بر شانههای ما استوار بماند؟.
ایران آینده، اگر قرار است برخیزد، از دل استراتژیها و قدرتهای عریان برنخواهد خاست؛ بلکه از ذخیره نامرئی مهرورزی، بردباری و عشقهایی سر برخواهد آورد که زنان در سکوت قرنها اندوختهاند. آنان خزانه داران امیدند. امیدی نه از جنس خوشبینی؛ بلکه از جنس سرپیچی آگاهانه از ناامیدی. امیدی که میداند تضمینی در کار نیست؛ امّا تسلیم نیز خیانت به حقیقت انسان است.
توانایی آنان در مدیریّت، تدبیر و سامانبخشی، از جنس مهارتهای آموختنی صرف نیست؛ بلکه از حاصل زیستن در مرز میان آفرینش و ویرانی است. زن ایرانی همواره همزمان با پرورش زندگی، با امکانِ نابودی آن نیز رو به رو بوده است؛ در نتیجه، ذهن او به حذفِ پیچیدگیها خو نمیگیرد؛ بلکه به نگه داشتن آنها بدون فروپاشی توانمند میشود. او جهان را نه مسئلهای برای حلّ؛ بلکه همآوردی برای ادامه و زیستن میبیند.
ما ایرانیان اگر حتّا ذرهای وجدان و مسئولیّت داریم، باید بدانیم که هیچ پشت و پناهی جز خودمان نداریم. نیروی بیگانه که بتواند مدام و پیوسته، ما را نجات دهد، وجود ندارد. تاریخ نشان داده است که ملّتها یا خود برمیخیزند و یا محو میشوند، نه از سر نفوذ و اقتدار و سلطه خاصمان؛ بلکه از سر غفلت و خوابِ درونی. بازپسگیریِ خانهٔ آبا و اجدادی، بازگشت به خاک و دیوار نیست؛ بازگشت به شأن انسانی و شجاعتِ اخلاقیِ خویشتن است. آبادانی آن، تنها با سنگ و ملاط تحقّق نمییابد؛ بلکه با روحی که حاضر است مسئولیت زندگی و تاریخ را بر دوش گیرد، امکانپذیر است.
سیمرغِ قاف، نماد رؤیا و اسطوره نیست؛ نامِ لحظهای است که انسانها درمییابند همهٔ نیرو و نجات در درون خودشان نهفته است. سیمرغ، حقیقتی است که در آگاهی جمعی پدیدار میشود: لحظهای که هر فرد، قطرهای از جویبار هستی، به اقیانوسِ هوشیاری و مسئولیت جمعی میپیوندد.
تسخیر شدن در چنگال قدرت افسارگسیخته و امتیاز میتواند فهم و شعور آدمی را تا آن اندازه به حضیض سقوط بکشاند که حتّا خطر نابودی خویش را نیز تشخیص ندهد. در چنین وضعی، انسان نه تنها آیندهٔ جامعه، بلکه آیندهٔ خود را نیز نابود میکند. به همین دلیل، باید بار دیگر حقیقتی را که اغلب نادیده گرفته میشود یادآور شد: زیرساخت حقیقی هر جامعه انسانهایی هستند که توان ساختن آینده را دارند. اگر انسانها نابود شوند، هر آنچه بر دست آنان ساخته شده است نیز دیر یا زود فرو خواهد ریخت. امّا اگر آنان باقی بمانند و امکان آفرینش بیابند، حتی از دل ویرانه ها نیز میتوانند جهانی تازه بسازند؛ زیرا در نهایت، آنچه تاریخ را به پیش میبرد نه سنگ و فولاد، بلکه انسانی است که میاندیشد، میآفریند و آینده را ممکن میکند.
زیرساخت هر جامعهای نسلهای جوان آن جامعه هستند؛ نه محصولاتی که به دست آنها ساخته شده است و نه سازههایی که نسلهای پیشین بنا کردهاند. همهٔ محصولات و سازهها تنها زمانی میتوانند دوام بیاورند که نسلهایی زنده، آگاه و آفریننده وجود داشته باشند که بتوانند آنها را نگه دارند، بازسازی کنند و به آینده منتقل نمایند. بدون چنین انسانهایی، هر فرهنگ و تمدّنی ـ هر چقدر هم که عظیم باشد ـ سرانجام به ویرانهای خاموش در حافظهٔ تاریخ تبدیل خواهد شد.
آینده واقعی، گسست از گذشته نیست. آینده واقعی، آفرینش آیندهای تازه با حافظهای بیدار است. ایران، در افق تاریخ خویش،
«همچنان حامل میراث شاهنشاهی خواهد ماند»؛ نه به معنای صرف یک ساختار قدرت سیاسی؛ بلکه به معنای یک منطق تاریخی از نظم، شکوه تمدّنی و تداوم فرهنگی و شاید ژرفترین معنای آینده ایران در این حقیقت نهفته باشد که این سرزمین، بار دیگر بتواند میان سه نیروی بنیانی آشتی برقرار کند: قدرت و خرد و زیبایی؛ زیرا سیاست بدون خرد، به خشونت بدل میشود؛ خرد بدون زیبایی، به خشکی و جمود میانجامد؛ و زیبایی بدون قدرت، به رؤیایی بی پناه تبدیل میشود. امّا تمدّنهای بزرگ و فرهنگهای غنیمایه، فرهنگها و تمدّنهایی هستند که این سه نیرو را در یک هماهنگی تاریخی جمع کنند. چه بسا روزی تاریخ ایران شاهد آن باشد که فرمانروایی نه صرفاً به عنوان سلطه؛ بلکه به عنوان هنر اداره زندگی جمعی انسانها دوباره معنا شود و چه بسا نسلهای آینده ایران، شکلی از رهبری فرهنگی و سیاسی را تجربه کنند که در گستره آن، وقار، خرد، زیبایی و مسئولیّت تاریخی در کنار یکدیگر قرار گرفته باشند؛ زیرا
سرنوشت ملتهای کهنسال و بزرگ در این نهفته است. آنها نه با نفی گذشته؛ بلکه با برافراشتن گذشته در قامت آینده، نامیرا میشوند و ایران، اگر به رسالت تاریخی خویش وفادار بماند، بار دیگر از دل تاریکیها خواهد برخاست، نه تنها برای بقا؛ بلکه برای شکوهی تازه در تاریخ فرهنگ و تمدّن جهانی.
قدرت، اگر از پاسخگویی تخلیه شود، به غرایز متحوّل میشود و غرایزِ رها شده، کشور را نه به باغی برای زیستن؛ بلکه به صحنهای برای اثبات خودشیفتگی مقتدران بدل میکنند. در چنین وضعی، ثروت ملّت، جان ملّت، آینده ملّت، همه به سوختِ کورهای تبدیل میشوند که در آن، اقتدارِ بی مهار مقتدران را صخره سان تر و زُمُخت تر میکنند. متعاقبش اگر مردم با دستهای خالی، با ارادهای روشن، در پی بازگرداندن شأنِ مسئولیّت به قدرت برآیند و در پاسخ، با زندان و گلوله و تیغ و اسلحه خونریز مواجه شوند، باید معنای «جنگ» را از نو سنجید؛ زیرا در اینجا جنگ، انتخاب مردم نیست؛ واکنش تاریخ است به لجاجت قدرت استبدادی. در چنین وضعی، اگر مردمی بخواهند بی خشونت و با اعتراض، بی لیاقتان را از اریکه اقتدار فروکشند و در برابرشان تنها آتش و زندان و مرگ صف کشیده شود، آنگاه معنای «جنگ» دیگر همان نخواهد بود که حاکمان تبلیغ میکنند. ذات جنگ، نابودی است و آنکه جنگ را ابزار سیاست میکند، پیش تر، سیاست را از اخلاق، خالی کرده است تا نفرت را جایگزین کند.
«سیمرغ»، افسانه نبود؛
«صورت مُثالیِ جان و هویّت ایرانی هست» که هر بار از خاکستر تاریخ خویش، زاده میشود. ایران، فقط ققنوس نیست که در تنهایی بسوزد و در تنهایی برخیزد؛ بلکه سیمرغ است. جمعِ جانها، همبسته در آتشی به همسرشته، برخاسته در پروازی همبسته. عصر پیش رو، عصر گسستن است؛ گسستن از هر گونه دین و مذهب ایمانخواه؛ از هر ایدئولوژی و نظریّه آکبندی و عقیدهای که انسان را صغیر بخواهد؛ از هر نظامی که قلبها و مغزها و زبانها را به اطاعت و ذهنیّتها را به تکرار عادت دهد. تمام نسخههای از پیش پیچیدهشده، در برابر خون حقیقت، رنگ باختند؛ زیرا خون، نقابها را میشوید و چهرهها را آشکار میکند. آنانی که با گیوتین و شمشیر و زندان و شکنجه و اعدام و غارت و چپاول و تجاوز و سرکوب و مصادره أموال و اخّاذیهای مالی و پولی،
سودای حکومت و اقتدار و قدرت ابدی داشتند، در جنون خونریزیها غرق شدند. دریاهایی که پنداشتند گورستان دیگران است، گورستان خودشان شد. قانون هستی چنین است. هر نوع قدرت و اقتدار و امتیازخواهی که بر تحقیر و تباهی و آزردن جان و زندگی بنا شود، از وزنه سنگین جنایتها و تبهکاریهای خویش جان سالم به در نخواهد برد.
زمامدارانِ حکومتِ فقاهتی با کاربستِ هر ابزارِ قدرت، جنگی خصمانه را علیه جان و زندگیِ ایرانیان آغاز کردند؛ کوشیدند که اراده اقتلوییِ و جبّارانه خود را بر کرسی بنشانند و انسان را به رکوعِ تحمیلی وادارند. امّا از فهمِ این نکته غافل ماندند که مردمی که مرگ را دگردیسی میفهمند، از تهدید نمیهراسند.
مردمی که خاک را مادر میدانند، در برابرِ آزارگران جان و زندگی، به هیچ سجودی تن نمیدهند؛ زیرا سجده آنان تنها در برابرِ رازی است که زندگی را میزاید و میپروراند و نگاهبانی میکند، نه قدرتی که آن را با قساوت و شقاوت میستاند.
در نیم قرنِ اخیر، کشمکشهای سیاسی و ایدئولوژیکی و مذهبی، میدانِ نبردی میان قدرت و زندگی گشوده است. قدرتهای سیاسی ناحقّ و استبدادی، در هر زمان، میکوشند انسان را به قالبهایی ثابت فروکاهند؛ امّا انسانها، به ویژه در فرهنگهایی که با اسطوره و شعر تنفّس کردهاند، همواره از این فروکاستن میگریزند. مقاومت، در اینجا، لزوماً به معنای خشونت متقابل نیست؛ بلکه به معنای حفظ امکانِ اندیشیدن، پرسیدن و دگردیسی است.
امروزه روز بعد از اینهمه جنایتهایی که حکومتگران فقاهتی در فاصله نیم قرن آزگار در ایران و جهان مرتکب شدند و بویژه
«قتل عام اخیر» باید به قطعیّت این مسئله با دلاوری مقرّ آمد که حکومت اسلامی در ایران به هیچ وجه من الوجوه، ایرانی نیست و حاکمان خونریزش، اشغالگرانی خاصم جان و زندگی هستند که با ایدئولوژی بسیار مخرّب و متعفّنی به نام «اسلامیّـت» بر آنند تا ایران و ایرانیان را نابود و از این طریق، زمینه را برای نابودی گام به گام کشورهای همسایه و دیگر نقاط جهان مهیّا کنند. هر گونه قدمی که به دوام این حکومت ناحقّ از طرف هر فردی و ارگانی و کشوری صورت گیرد به معنای همدست بودن در خونریزی و جنایتهایی است که حکومتگران فقاهتی مرتکب شده اند و همچنان میشوند.
انسانی که وجدان فردی اش را در راه عقیده و ایدئولوژی و مذهب و دین ایمانخواهش قربانی میکند تا سوائق و غرائز و امیال و امتیازخواهی اش را ترضیه کند، موجودی حقیر است که نیروی تمییز و تشخیص ندارد تا بفهمد که «عقیده و ایدئولوژی و مذهب و مرام و مسلک و نظریّه» هرگز بر جان و زندگی ارجحیّت و اولویّت ندارند؛ بلکه نگاهبانی و مراقبت و محافظت از زندگیست که ارزش عقاید و ایدئولوژیها و نظریّه ها و مسلکها را به محک میزند و اعتبار میدهد.
«ایران و ایرانیان» تنهای تنها هستند و فقط باید به خویشتن متّکی شوند و از میان مصایب و سوانح و ضایعات و تلفات سهمگین انسانی و مادّی با عزمی جزم و راسخ به سوی «آزادی و حفظ و صیانت ارجمندی» خود با تمام توان و استعداد و نیروهایی که در اختیار دارند، بکوشند و هرگز گامی واپس ننشینند. راه آزادی و آزادزیستی و آزاداندیشی هر چقدر نیز دشوار و صخره سان و انباشته از خطرات غافلگیرانه باشد، آنقدر ارزش دارد که انسان بخواهد برایش پیکارهای گسترده و مسئولانه را با سرفرازی و دلاوری به پیش ببرد.
نسلهای امروز و آینده ایران و جهانیان نباید هرگز از یاد ببرند که در روزهای هفتم و هشتم سال 2026 میلادی، یکی از هولناکترین جنایتهای تاریخ ایران و تاریخ بشر در فاصله ای کمتر از ده ساعت در سراسر ایران به آمریّت مستبد معمّم الهی به نام «سیّد علی خامنه ای» و گماشتگان جلّادش علیه جوانان و کودکان و مردم ایران با سبعیّتی جنون آمیز اجرا و به قیمت جان تخمینی یکصد و بیست هزار نفر مختوم شد.
آزادی اندیشه تنها زمانی تحقّق مییابد که هیچ ایدئولوژی، هیچ سنّت و هیچ ادیان ایمانخواه وایدئولوژیها و نظریّه ها و هیچ نظام اعتقادی نتواند خود را مصون از نقد بداند. مصونیّت از نقد، آغاز استبداد است؛ حتّا اگر در پوشش قدسیترین واژگان عرضه شود. جامعهای که نقد اتیکت قدسی زده شده را ممنوع کند، نقد قدرت را ممنوع اعلام کرده است. از منظر فلسفهٔ سیاسی، حقّانیّت / لژیتیماتسیون/ مشروعیّت هر نظام اجتماعی تنها از یک اصل سرچشمه میگیرد: ارجمندی ذاتی انسان و جان و زندگی اش.
هر نظامی که انسان را وسیلهٔ تحقّق حقیقتی بیرونی بداند، دیر یا زود به ساختاری سرکوبگر تبدیل میشود؛ زیرا در آن، انسان برای عقیده وجود دارد؛ نه عقیده برای انسان. تجربهٔ تاریخی ایران، نمونهای عمیق از این تعارض را آشکار میکند. هرگاه قدرت سیاسی خود را نمایندهٔ ارادهٔ الهی دانسته، امکان مسئولیّت پذیری انسانی از میان رفته است. حاکمیّتی که خود را پاسخگوی انسانها نمیداند، ناگزیر به نفی آزادی آنان میانجامد.
فقر پرسشگری و ذلتِ ناآگاهی، تاریخ یک قرن اخیر ایران را به میدان کشمکشهایی خونبار و قهقرایی بدل کرده است؛ کشمکشهایی که پیامدهای آن چیزی جز فروپاشی منابع مادّی و معنوی، گسترش فلاکت اجتماعی و استقرار چرخهای مداوم از خشونت و ناکامی نبوده است. نزاعهای سیاسی در ایران، نه از دل تجربه های پختهٔ فکری و نظری؛ بلکه از ساحت غرایز افسارگسیخته، امیال قدرت طلبانه و واکنشهای هیجانی سر برآوردهاند و درست به همین دلیل، هرگز نتوانستهاند به بنیانی سازنده برای آیین کشورداری بدل شوند. مشکل کلیدی طیف فعّال و کارگزار ایران؛ اعم از آکادمیکرها، تحصیلکردگان و کنشگران اجتماعی/سیاسی در این است که ساختههای ذهنی آنان هیچ سنخیّتی با واقعیّتهای تاریخی، فرهنگی و اجتماعی ایران ندارد.
ذهنیّت سیاسی این طیف، بیشتر به انباری از اسامی متفکّران و فیلسوفان بیگانه میماند؛ نامهایی که بی آنکه آثارشان خوانده یا اندیشههایشان بهراستی فهمیده و نقد شده باشند، صرفاً به منزلهٔ ابزار توجیه مواضع از پیشتعیین شده به کار گرفته میشوند. در چنین وضعیّتی، نمیتوان انتظار داشت که ذهنیّت آلوده، توان اندیشیدن مستقل را در بارهٔ مسئلهٔ فرمانروایی و کشورآرایی در ایران داشته باشد.
اسلامیّت شمشیر به دست و خونریز هرگز انتخاب مردم ایران نبود و نیست و نخواهد بود. در اینکه اسلامیّت بخشی از تاریخ تحولات اجتماعی و کشوری امپراطوری ایران محسوب میشود، دلیل بر این نمیشود که مردم ایران به وجود و حضور «مانیفست قتل و خونریزی و جنایتی به نام اسلامیّت» بخواهند گردن نهند و شبانه روز و نسل اندر نسل، شاهد قتل عامها و غارتها و تجاوزها و چپاولها و قهقرائیهایی ایران و فرزندانشان باشند. به همین دلیل، مردم ایران باید جمعا به منسوخیّت اسلامیّت؛ بویژه شیعه گری کینه توز، یک بار برای همیشه رای دهند و تمام نشانه ها و ردّپاهای زُمخت و مملوّ از تبهکاری و جنایات آن پایان بدهند. اراده مردم ایران باید بر این باشد که هیچ دینی/مذهبی/ایدئولوژیی و مرام و مسلکی که به جانستانی و آزار زندگی آغشته باشد، حقّ وجود و رسمیّت در کشور ایران را ندارد به هیچ وجه من الوجوه. چه از لحاظ قانونی. چه از لحاظ اخلاق اجتماعی. فقط ادیان و مذاهب و نحله هایی را باید به رسمیّت شناخت و ارج گزاشت که هیچ ردّ پایی و نشانی از شمشیر و گیوتین و خونریزی و امثالهم در مبانی اعتقاداتی آنها نباشد.
فلسفه ایرانیان در رویارویی با «خصم آزارنده جان و زندگی»، همواره بر پرنسیپ پیکار و نبرد برای «دربند کردن خصم» بوده است و فلسفه اش را «رزمان پرهیزی» میگفته اند و منظور از آن این بوده است که انسان در رزمی که برای مقابله با آزارندگان جان و خونریزی به پیش میبرد، حواسش به این باشد که «جان و زندگی» دیگری را صدمه نزد؛ بلکه امکانهای شرارت آلود بودن او را از کار بیندازد و خنثا کند و متعاقبش تلاش برای بهبود و دگردیسه کردن روحی و روانی انسان خاصم و شرور باشد به انسانی که ارجمندی خدایی و شاهنشاهی خودش را بازیابد. این پروسه؛ روندی کوتاه مدّت نیست؛ بلکه به گوهر زندگی آمیخته است. جامعه مردمان ایران باید بدانند که «خویشکاریهای» آنها هرگز زمانبند و مکانبند نیستند؛ بلکه تا گیتی، گیتی هست، رسالت ایرانیان، نگاهبانی از جان و زندگی و تلاش برای خوشزیستی و دیرزیستی أبناء بشر است.
پاداش اینهمه قرنها ایمان من به تو و رسولت و ائمّه ات چه بود ای مصدر و منشاء و آمر جبّاریّت و سلّاخی؟. ای حقیر! ای منشاء و آمریّت خونریزی. ای منشاء و آمریّت خونخواری. ای منشاء و آمریّت تجاوز و غارت و چپاول و ویرانگری و نابودی و بیدادگری و ستمگری و قمه کشی و شکنجه و آزار. ای منشاء و آمریّت حماقت و بلاهت و رذالت و ریا و تظاهر و دروغ. ای منشاء و آمریّت تمام دنائتها و ابتذالها و انحرافات و انحطاطات و پلیدیها و خباثتها و نذالتهای اخلاقی. من ایمان آوردم به تو ای سفّاک لئیم و فرومایه. من ایمان آوردم که تو الاه مصدر اُقْتُلُو، اُقْتُلُو، اُقْتُلُویی. من به تو ایمان آوردم ای قاهر سرکوبگر و جنایتکار. بس کن اینهمه خونریزی را. بس کن اینهمه رذالت را. بس کن اینهمه پرپر کردن گلهای زیبا و راست قامتان باغ زندگی مرا. بس کن اینهمه شکنجه و استبداد را. بس کن ای حقیر. بس کن جنایت را. بس کن خونریزی را. بس کن. بس کن.
شاید تنها نقطه ای که تمام ما ایرانیان بدون استثناء – مهم نیست کجا مقیم باشیم – در آن به اتّحاد و اتّفاق میرسیم، نقطه «ویرانگری ایران و چال کردن پرنسیپهای فرهنگ مردمش» هستند. برای ما ایرانیان پر مدّعا؛ ولی بی فکر و بی عمل، انسانها هیچگاه پتانسیل استعدادها و تخصّصها و توانائیها و امکانهای روحی و فکری به شمار نمی آیند؛ بلکه تراز بودن اعتقاداتشان با اعتقادات من و امّت و همعقیدگان من است که ارجح میباشد و به حساب می آید. ما انسانها را با عقایدشان میسنجیم؛ نه با لیاقتها و هنرها و شعور و آموخته های فردیشان. به همین دلیل است که ایران ما، میدان جنگ اعتقادات هفتاد و دو ملّت است؛ نه سرزمینی برای آرمیدن و شاد زیستن. اینکه آیا روزی روزگاری خواهد رسید که «خوبترین خوبترین ما» به مرحله ای از رشد و ارتقاء فهم و شعور خود برسند؛ طوری که دیگری را بُعدی از ابعاد خود بدانند، شاید «عمر خدا و کائنات» نیز کفاف آمدن چنان روزی را ندهد؛ چه رسد به اینهمه قلمفرسودنهای هزاره ای که حتّا برای قلب شکسته ما ملّت نیز مرهمی نیست که نیست. ما گورکنان امید و آرزو و آرمان و ایده آلیم. افتخار ما همین بس که «قبرستانی هستیم برای چال کردن اجساد یکدیگر؛ نه قلبستانی مهر آمیز و گشوده فکر و اندیشنده برای پذیرش یکدیگر».
برای در وطن زیستن به مومن و تسلیم شدن به «عقیده و مذهب و ایدئولوژی و نظریه آکبند آکادمیکی داشتن» ، ملزم و مجبور و متعهّد نیستیم؛ زیرا آن که معنا و مفهوم و شیرازه «میهن» را میفهمد و در مییابد، نیک آگاه است که «میهن» در فراسوی هر عقیده و مذهب و مرام و مسلک و ایدئولوژی و نظریه ای هست که «واقعیت وجودی» دارد. در میهن، روح و روان آدمی، ریشه و سکنا دارد؛ نه عقیده آدمی. جایی که عقیده و مذهب و ایدئولوژی و امثالهم به زور و کُشت و کُشتار و امریه های توبیخی بر روح و روان، حاکم و آمر شوند، هیچ میهنی و مردمانش نیز آزاد نیستند و در اسارت و زجر کشیدن و شکنجه های وحشتناک روانی و روحی، شب و روز را دوره میکنند. با حاکم شدن مذهبی و ایدئولوژیی بر فضا و گستره وطن است که اجتماع باهمستان انسانها فرو میریزد و از هم میپاشد. برای آزادی وطن و متعاقب آن، آزاد شدن روح و روان باید حاکمیّت و قدرت و اقتدار و حقیقتنمایی عقاید خویش را بیرون از وطنخانه گذاشت تا فرش زیبای باهمستانمان، لگد کوب عقده ها و کینه توزیها و حقارتها و بغضها و انتقامخواهیها و خصومتهای کور و بی علّت در حقّ یکدیگر نشود.
ایران سرزمین مهربانیها و سلحشوریها و جانفشانها و آفرینشها و هنرها و لطافتهای ژرفاندیش شاعرانه و جانهای آزاده و زیباییهای مینیاتوری بود و هست. ایران، مادر تضادهای نفرت آلود نبود؛ بلکه میداندار آشتیها و دوستیها و همبستگیها و شور انگیزیها و خنده ها و رقصها و ایثارگریها بود و هست. شهریاران را چه شد؟. دوستداران را چه شد؟. یاران را چه شد؟. حقّ شناسان را چه شد؟. عندلیبان را چه شد؟. سواران را چه شد؟. میگساران را چه شد؟. سعی باد و باران را چه شد؟. کی و کجا بود که ما همدیگر را گم کردیم؟. کی و کجا و به چه دلایلی بود که ما خاصم خونریز همدیگر شدیم؟. چه بر سر ما رفت که شبانه روز بر «سفره خونین عزیزان» خود نشستیم و ضیافت خون گرفتیم؟. چه شد که ما، «مادر خویش» را خوار و ذلیل و سوگوار کردیم؟. چه شد که ایران عزیز را فقط به رودخانه جاری اشکهای تلخ و جگرخراش و قبرستانهای وسیع تبدیل کردیم؟.
ما ردّپای ایده های «فرمانروایی و آیین کشورداری» را در «شاهنامه فردوسی» می توانیم پیدا کنیم؛ آنهم در «خانواده سام نریمان و فرزندانش و سلاله کیانی او». تصوّر غلطی که تا کنون در اذهان تحصیل کردگان و آکادمیکرها و فعّالان دامنه سیاست، جا افتاده است، این است که تصوّر میکنند هر چیزی که برچسب «گذشته» را خورده است، هیچ محتوای با ارزشی برای امروز و فردا ندارد و برای همیشه سپری و محو و نابود شده است. امّا تمام چیزهایی که به گذشته تعلّق دارند، گذشتنی نبوده و نیستند؛ بلکه تخمه هایی ارزشمند را در خود دارند که برای تمام دورانهای امروز و فردا، مستعد بالیدن و تاثیر گزار در دوران خود هستند. مسئله این است که ما در رویکرد به گذشته های سرزمینمان بدانیم چه چیزهایی «تخمه های فکری و مستعد بالندگی» هستند. گذشته ها همچون خرمن کوبیده میمانند که کاه تحوّلات در گذر زمان از آنها جدا میشود و مغزه تجربیات انسانها در حافظه و ذهنیّت و ناخودآگاهبود انسانها ته نشین میشود.
نامیرایی میهن آدمی، ثروت معنوی و میراث خویشکاریهای نسلهای کثیری از درگذشتگان آدمیست. در خاکی که تخمه هستی ما، کاشته و زاده و بالیده میشود، همزمان با آن، فروزه ها و احساس و گرایشها و عواطف و خاطره ها و دیگر خصلتهای روحی و روانی ما نیز شکل میگیرند و پروریده میشوند. آنچه که ما از میهن و هممیهنانمان انتظار داریم به گشودن دفتری بازبسته است که «بدهکار و بستانکار» بودن خود را به «خاک میهن و هموطنانمان» در آن با رادمنشی یادداشت کرده باشیم. از خود بپرسیم بر ثروتی که در اختیار ماست، کدامین چیزها را افزوده ایم و از آن، چه مقدار بر باد داده ایم و تلف کرده ایم. میهنی را که نمی توانیم با مسئولیّت تام در باره «دفتر بدهکاری و بستانکاری اش» بیندیشیم، آن میهن از آن ما نخواهد بود؛ بلکه از آن کسانیست که شیوه غارتگری را میدانند؛ گیرم که غارتگران از هممیهنان خودمان باشند. هنر اندیشیدن در باره ثروتهای معنوی و مادّی وطن، هنر رفتار کردن با خویشتن و دیگران است. چرا ما هنوز هنر و منش آموختگاری از یکدیگر را نمیدانیم؟. چرا هنوز نمیدانیم که ثروت میهن، شمایید و من و دیگرانی که خود را هم میهن میدانند و مینامند و فریاد میزنند.
مردم ایران در جامعیّت وجودی، قرنهای قرن است که برای واقعیّت پذیری بُنمایه های فرهنگ جهان آرایشان تلاشها و از خود گذشتگیها و مبارزات و پیکارها و جانفشانیها کرده اند و در مصاف با ضحّاکیان حاکم بر میهن و سرنوشتش، قربانیان کثیری را داده و صدمات جانی و مادّی سرسام آوری را تاب و تحمّل آورده اند؛ امّا هیچگاه از آرمانها و ایده آلها و آرزوهایشان واپس ننشستند و به آزمودنهای دیگر همواره به پا خاستند. نکته ای که هیچکس از تاریخ کهنسال ایران تا امروز نیاموخته است، این است که «ستمگری و بیدادگری و جان آزاری و خونریزی» در هر شکل و شمایلی که بخواهد عرض وجود کند به حیث «سند و مدرک متّقنی» به حساب می آید که مردم ایران طبق آن، حقّانیّت دارند حاکمان را از قدرت و اقتدار، ساقط و در بند کنند. مسئله «ستم و بیداد و جان آزاری» از کلیدی ترین بُنمایه های منش و فرهنگ بسیار حسّاس و لطیف ایرانیان است که در موقعیّتهای ناگریز و ناگزیر به فروپاشاندن سیطره و حکومت حتّا «الاهان مقتدر و جبّار» نیز می انجامد. حکومت فقاهتی نزدیک به نیم قرن است که هیچ حقّانیّتی را به فرمانروایی در ایران و بر مردم ایران ندارد و از روز اول سرقت قدرت و اقتدار فقط مصدر «ستمگری و بیدادگری و خونریزی» بوده است. به همین دلیل نیز، ساقط کردن و خلع و عزل گردانندگان و کارگزاران حکومت الهی آخوندها و مراجع مستبد و سپس در بند کردن آنها، حقّانیّت بی چون و چرا دارد.
زمامداران حکومت الهی باید با اختیارات فردی از دامنه کشورداری برای همیشه و ابد، وداع کنند تا بختی برای امکان بقاء خودشان در وضعیّتی صلح آمیز داشته باشند. هر گونه مقاومت در برابر «تغییر خواهی مردم ایران» و عزم راسخ آنها میتواند عواقب بسیار وخیمی را نه تنها برای حاکمان بی لیاقت داشته باشد؛ بلکه همچنین برای سراسر تاریخ اسلامیّت و شرایعش در ایران و کشورهای خاورمیانه و دیگر مناطقی که با اسلامیّت حشر و نشر داشته اند و دارند. حکومتگران فقاهتی باید بفهمند و اعتراف کنند که «ایران و مردم و فرهنگشان» فراتر از چارچوبهای تمام مذاهب و ایدئولوژیها و نظریّه های مد روز و نصوص ادیان کتابی و امریّتهای الاهان مجازی و رسولان حقیر هست. مردم ایران میخواهند با «تغییر دهی» به کاربست بُنمایه های فرهنگ جهان آرای خود؛ یعنی به واقعیّت پذیری «گزندناپذیری جان و زندگی، مهرورزی، دادورزی، راستمنشی» کامیاب شوند. یا آنانی که مصدر اقتدار و قدرت هستند و همینطور آنانی که در سمت و سوی قدرت و اقتدار، تلاشها میکنند با آرزو و ایده ال و بُنمایه های فرهنگ مردم ایران، همپایی و همسویی خواهند کرد یا اینکه به همان سرنوشتی مبتلا خواهند شد که «ضحّاک ماردوش» به عاقبتش گرفتار شد.
امروزه روز، آنانی که خود را «ملّیگرا» مینامند در اعتراض به حکومت فقاهتی هنوز تمییز و تشخیص نمیدهند که «اعتراض» به خودی خودش نمایانگر «ملّی بودن» نیست؛ بلکه «حقّانیّت داشتن بُنمایه های فرهنگ مردم ایران برای تعیین فرمانروا و حاکمیّت خودشان» است که «ملّیگرایی» را معنا و اعتبار میدهد. ملّیگرایان هنوز تمییز و تشخیص نمیدهند تا بفهمند که پرنسیپهای فرهنگ ایران هستند که حقّانیّتها را ارزیابی میکنند و به محک میزنند؛ نه شعارهای اعتراضی تحت لوای ملّیگرایی و مواضع حقّ به جانب گرفتن. نزدیک به دو هزار سال است که دستکاریها و صدمه زدن به تصاویر خدایان ایرانیان و تحریف و تقلیب مفاهیم و کلمات باعث شده اند که «فلسفه آزاداندیشی و آزادمنشی و سرکشی» به بزرگترین فاجعه عرصه سیاست در ایران تبدیل شود؛ طوری که مردم نتوانند در مقابل مقتدران جان ستیز و زندگی نابودکن و سپس خلع و سلب قدرت و در بند کردن آنها و متعاقبش نشانیدن فرمانروایان دارنده فرّ اقدام ریشه ای کنند. در نتیجه، تا زمانی که بُنمایه های فرهنگ ایرانیان به حقّانیّت کلیدی و شالوده ای و کاربندی و کارگزاری خودشان بازنگردند، دامنه «سیاست» فقط فاجعه به دنبال فاجعه برای ایران و ایرانیان به دنبال خواهد داشت.
آنچه که اعراب بدوی از کلمه بیعت میفهمیدند با آنچه که مردم ایران از کلمه «پیمان بستن» درک میکردند، تفاوتشان از زمین تا آسمان بود. به دلیل اینکه ایرانیان از «مکّاریّت الله» و مقدّس بودن هر نوع حیله گری در صراط الهی برای کسب و دوام قدرت و مصدر امتیاز و منفعت و مصطفائی شدن بی خبر بودند در بیعت خواهی اعراب بدوی، «معنای پیمان بستن ایرانی» را میفهمیدند و دُرُست با همین کژفهمی و خلط معانی بود که «بهزادان پور ونداد هرمزد، ملّقب به ابومسلم خراسانی [ 105 – 137 ه. ق.]» برای حمایت از خانواده رسول الله [= عبّاسیان به خاندان بنی هاشم تعلّق داشتند که به دلیل تحوّلاتی که در اثر رقابت و کسب قدرت و اقتدار و امر خلافت و امتیازخواهی و جاه طلبی و حسادت در اقوام و خویشان سببی و نسبی به وجود آمد از هر نوع تبهکاری و جنایت و خونریزی و عهدشکنی و ناجوانمردی و خدعه در حقّ خودشان و دیگران کوتاهی نمیکردند]. پس از اینکه «ابومسلم خراسانی» و یارانش در روند مبارزه با سلسله بنی امیّه و براندازی و خلع اقتدار آنها کامیاب شدند و عبّاسیان را بر اریکه قدرت نشانیدند، متعاقبش «منصور، خلیفه عبّاسی» برای تحکیم قدرت انحصاری و اخذ امتیاز و مصطفائی و رقابتی که با رقبای خودش داشت در صدد کشتن «ابومسلم خراسانی» بر آمد و او را به کاخ خلیفه دعوت کرد و پاداش فداکاریها و جانفشانیها و پهلوانیها و جوانمردیهایش را به اتّهام «ابومجرم» پاسخ داد.
دین، آواز سروش درونی انسانهاست که بینش و وجدان فردی آنها را شالوده ریزی میکند؛ به عبارت دیگر، دین همان «سیمرغ درون تک تک انسانهاست». دین، بینشیست که از روند کورمال کورمال جستجوگری انسان در تاریکیهای زندگی از گوهر وجودی انسانها، زاییده و در گستره آگاهبود آنها فعّال میشود و معیاریست برای پرهیز از گزند و آزار در پروسه «خویشکاریهای فردی در بستر هنگامهای زندگی». دین فردی انسانها هرگز و هیچگاه، رسول و نبی ندارد؛ زیرا دین فردی به گوهر خود انسانها آمیخته و سرشته شده است و رسول اصیل و حقیقی دین نیز فرد فرد انسانها هستند که زیباییهای گوهر وجودی خود را بدون هیچ واسطه ای میتوانند در مناسبات انسانی و پیرامونی آشکار کنند.
پیوند انسان و دین گوهری اش، پیوند بی واسطه و مستقیم انسان با «خدا» هست. خدا هیچگاه و هرگز، واسطه ای و رسولی و سفیری و مبعوثی و نماینده ای و آیتی و قاصدی ندارد. تمام آنانی که خود را در طول تاریخ بشر به نام «انبیاء و رسولان» معرفی کرده اند، همه بدون استثناء شارلاتانهای قهّاری بوده اند که رسالتشان فقط جنگ خصمانه علیه «دین فردی انسانها» بوده است.
تاریخ کتبی و تدریسی ایران تا امروز بر شالوده «ویرانه ها و نشانه ها و بازمانده های مادّی و معنوی متعدّد» از طرف بیگانگان، کاویده و پژوهیده شده است که از زبان «تاریخ نگاران باستان» تا «پژوهشگران معاصر» - چه بیگانگان، چه ایرانیان- تحریر شده و تداوم آورده است. امّا آنچه در اینهمه تواریخ کتبی و منتشر شده خیلی به ندرت و سر سوزنی یا بهتر بگویم هیچ ردّپایی از آن را نمیتوان پیدا کرد، همان «تاریخ فرهنگ مردم ایران در جامعیّت اقوامش» است که در واقعیّت زیستی و سنّتها و آداب و رسوم و اعتقادات و هنرهای دستی و مناسبات و معاشرات مردم و آفرینشهای متنوّع آنها در زمینه های مختلف و داستانها و قصّه ها و متلها و ضرب المثلها و جشنها و سوگواریها و زاد و مرگها و غیره و ذالک پا به پای تاریخ تحریری و شایع و رایج و غالب شده بر اذهان تداوم داشته و تا همین امروز با حکومتگران حاکم و کاتبانشان در تنش و تضاد بوده است. تاریخ تحریری و تدریسی ایران، تاریخ فرهنگ مردم ایران نیست؛ بلکه تاریخ فاتحین و حاکمین و خونریزان و ویرانگران ایران و خاصمان فرهنگ مردم ایران است.
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////